IV. Acute myelo´de leukemie, niet in te delen in bovengenoemde categorieŰn


Acute myeloblasten leukemie met minimale differentiatie

beschrijving

- geen morfologische of cytochemische tekens van differentiatie, myelo´de oorsprong aangetoond door immunofenotypering

- FAB: AML M0

- 5% van AML - patiŰnten

kliniek

- cfr. kliniek AML

cytologie

- anemie, trombocytopenie, neutropenie/leukocytosis ( ↑ blasten)

- > 20% blasten in PB/BM, ronde/licht ingedeukte kern, fijn chromatine, enkele nucleoli, agranulair cytoplasma met variabele basofilie

- MPO: < 3% positief

andere

1. Immunofenotypering

   - positief voor ÚÚn of meerdere myelo´de merkers (CD13, CD33, CD117, MPO) en negatief voor B-cel merkers (CD22, CD79a) of T-cel merkers (CD3)

2. Cytogenetica / moleculaire diagnostiek

  - vooral numerieke afwijkingen

3. Prognose

  - relatief ongunstige prognose

informatie 1

- man, 72 jaar

- kliniek: sedert 2 weken dyspnee d'effort, bleek en orthostatisme

- Hb 8.5 g/dL; RBC 2.67 x 1012/L; WBC 6.1 x 109/L; Blpl 21x 109/L

- morfologie: AML M0 (FAB) en acute myeloblasten leukemie met minimale differentiatie (WHO) met 81.7% blasten in beenmerg. POX-kleuring: 0% positief.

- immuunfenotypering (blasten): CD34+, CD13 heterogeen, CD117+, HLA-Dr+, CD56+

- botboor: zeer immature, acute, niet-lymfatische leukemie

- cytogenetica: klonale afwijking 47, XY, +8

illustratie

 
  perifeer bloed
   
  beenmerg

  andere kleuringen
   
informatie 2

- man, 50 jaar

- kliniek: aanslepende vermoeidheid, slokdarmmoniliose en viraal beeld

- Hb 7.0 g/dL; RBC 2.09 x 1012/L; WBC 0.7 x 109/L; Blpl 70 x 109/L

- morfologie: AML M0 (FAB) en acute myeloblasten leukemie met minimale differentiatie (WHO) met 93.2% blasten in beenmerg. POX-kleuring: 0% positivief.

- immuunfenotypering (blasten): CD13+, CD34+, CD117 partieel, CD33 partieel en zwak, HLA-Dr+, CD15+, CD4+

- botboor: B-ALL

- cytogenetica: klonale afwijking 47, XY, +13

illustratie

 
  perifeer bloed
   
  beenmerg
     
  andere kleuringen

 

 

 

terug


Acute myeloblastische leukemie zonder maturatie

beschrijving

- blasten in het BM zonder significante tekens van maturatie.

- FAB: AML M1

- 10% van de acute myelo´de leukemieŰn, vnl bij volwassenen

kliniek

- cfr. kliniek AML

cytologie

- anemie, trombocytopenie, neutropenie/leukocytose met ↑ blasten

- blasten met/zonder azurofiele korreling en/of Auer rods.

- blasten ≥ 90% van de NEC

- MPO: ≥ 3% positief

andere

1. Immunofenotypering

 - minstens 2 myelo´de merkers (CD13, CD33, CD117, MPO). CD34 vaak positief

2. Cytogenetica / moleculaire diagnostiek

 - geen specifieke genetische afwijking.

3. Prognose

- vaak agressief verloop

informatie 1

- man, 18 jaar

- kliniek: ecchymosen/petechieŰn sedert 3 weken, tandvleesbloedingen sedert 1 week, moe, subfebriel, -1 kg

- Hb 9.6 g/dL; RBC 3.16 x 1012/L; WBC 82 x 109/L; Blpl 91 x 109/L

- morfologie: AML M1 (FAB) en acute myeloblasten leukemie zonder maturatie (WHO) met 81.7% blasten in beenmerg. POX-kleuring: 96% positief.

- immuunfenotypering  (blasten): CD13+, CD34+, CD117 partieel, CD33+, CD7 partieel, MPO+, cyCD79a partieel, HLA-Dr+, CD15+, CD56+

- botboor: AML

- cytogenetica: mutatie in N-RAS codon 12

illustratie

 
  perifeer bloed
   
  beenmerg
   
  andere kleuringen

 

 

informatie 2

- vrouw, 54 jaar

- kliniek: bovenste luchtweginfecties, aften, koortsblaasjes, -4 kg, anorexie, moe sedert 1 maand

- Hb 9.3 g/dL; RBC 3.08 x 1012/L; WBC 100.3 x 109/L; Blpl 26x 109/L

- morfologie: AML M1 (FAB) en acute myeloblasten leukemie zonder maturatie (WHO) met 89.4% blasten in beenmerg. POX-kleuring: 97% positief.

- immuunfenotypering (blasten): CD33+, MPO+. Partieel positief: CD13, CD11b en CD4.

- cytogenetica: duplicatie FLT3-gen

illustratie

 
  perifeer bloed
 
  beenmerg
  andere kleuringen

 

 

terug


Acute myeloblasten leukemie met maturatie

beschrijving

- ≥20% blasten in BM/PB

- ≥ 10 % neutrofiele uitrijping

- < 20% monocyten component

- FAB: AML M2

- 30 - 45% van AML - patiŰnten

kliniek

- cfr. kliniek AML

cytologie

- anemie, trombocytopenie en neutropenie

- blasten met/zonder azurofiele korreling, frequent Auerstaven

- promyelocyten, myelocyten en mature neutrofielen ≥ 10% van de BM-cellen

- frequent variabele graad van myelodysplasie (oa.pseudo Pelger-Huet, hypogranulatie)

- eosinofiele precursoren ↑

andere

1. Immunofenotypering

  - positief voor ÚÚn of meerdere myelo´de merkers (CD13, CD33, CD15) evt expressie van CD117, CD34 en HLA-DR

2. Cytogenetica / moleculaire diagnostiek

  - geen specifieke cytogenetische afwijkingen

  - Del(12)(p11 - p13) vaak geassocieerd met toename van basofielen, ook t(6;9)(p23;q34) en t(8;16)(p11;p13) komen ook soms voor.

3. Prognose

  - variabele prognose

informatie 1  

illustratie

 
  perifeer bloed
         
         
  beenmerg
         
         
  andere kleuringen
 

 

 

 

 

informatie 2

- man, 74 jaar

- kliniek: klachtenvrij, pancytopenie toevallige  vondst

- Hb: 11,8 g/dL; WBC: 1,7 x 109/L; Blpl: 83 x 109/L

- morfologie: AML M2 (FAB), AML met maturatie (WHO)

- immunofenotypering: CD34+, CD117+, CD13+, CD33+, HLA-DR+, cyMPO+

- cytogenetica: negatief voor de ondezochte fusiegenen, normaal karyotype

illustratie

 
  perifeer bloed
         
  beenmerg
         
  andere kleuringen
 

 

 

 

 

terug


Acute myelomonocyten leukemie (AMML)

beschrijving

- proliferatie van zowel neutrofiele als monocytaire precursoren

-  ≥ 20% blasten in BM

-  ≥ 20% myelo´de uitrijping

-  ≥ 20% monocytaire uitrijping

-  ≥ 5x10**9/L perifere monocyten is mogelijk

kliniek

- cfr. kliniek AML

cytologie

- anemie, trombocytopenie en wbc nl/↑ (met toename van blasten)

- monoblasten: basofiel cytoplasma, ronde kern, fijnmazig kernchromatine, enkele nucleoli

- promonocyten: lichter blauw cytoplasma, boonvormige kern

-  ≥ 3% MPO positief, vaak NSE-positief (negatief sluit diagnose niet uit)

andere

1. Immunofenotypering

  - positief voor myelo´de merkers (CD13, CD33), vaak expressie van monocytaire merkers (CD11b, CD11c, CD64, CD36,  CD4, CD14)

2. Cytogenetica / moleculaire diagnostiek

  - geen specifieke cytogenetische afwijkingen

3. Prognose

  - variabele prognose

informatie 1

- man, 48 jaar

- kliniek: malaise, moe, nachtzweten, anorexie, recidiverende sinusitis/otitis, rode vlekjes voor rechter oog, koorts

- Hb 10.6 g/dL; RBC 3.17 x 1012/L; WBC 306.9 x 109/L; Blpl 42 x 109/L

- morfologie: AML M4 (FAB) en acute myelomonocyten leukemie (WHO) met 62.3 % blasten in beenmerg. POX-kleuring: 80 % positief; ANBE: 8 % positief

- immuunfenotypering (blasten): 2 populaties. Populatie 1 (35%): CD13+, CD33+, MPO+, HLA-Dr+, CD4+, CD15+, CD11b. Populatie 2 (15%): CD13+, CD33+, CD117+, CD7+, CD4 zwak.

- cytogenetica: duplicatie FLT3-gen

illustratie 1

 
  perifeer bloed
         
  beenmerg
  andere kleuringen

 

 

informatie 2

- man, 75 jaar

- kliniek: moe, anorexie, -1 kg, dyspnee, petichiŰn abdominaal,, enkele kleine kliertjes inguinaal bilateraal

- Hb 11.3g/dL; RBC 3.36 x 1012/L; WBC 77.1 x 109/L; Blpl 46 x 109/L

- morfologie: AML M4 (FAB) en acute myelomonocyten leukemie (WHO) met 74 % blasten in beenmerg. POX-kleuring: 94 % positief; ANBE: 12 % positief

- immuunfenotypering (blasten): CD117 (partieel), CD34 (partieel), CD13+, CD33+, CD11b+, MPO+, HLA-Dr (partieel), CD15 (partieel),  CD56 (zwak en partieel?)

- cytogenetica: t(7;11)(p15;p15)

illustratie

 
  perifeer bloed
  beenmerg
       
  andere kleuringen

 

 

 

terug


Acute monoblastaire leukemie en acute monocytaire leukemie

beschrijving

monoblastaire: ≥ 80% monocytaire cellen, waarvan ≥ 80% monoblasten, neutrofiele component < 20%.

    -  FAB: AML M5a

    -  5 - 8% van de AML - patiŰnten

    - vooral bij jongeren

- monocytaire: ≥ 80% monocytaire cellen waarvan meerderheid promonocyten

    - FAB: AML M5b

    - gemiddelde leeftijd ▒ 50 jaar

kliniek

- cfr. kliniek AML

- vaak bloedingen

- huid, tandvlees en centraal zenuwstelsel infiltraties

cytologie

- monoblasten: grote cellen met ronde kern, fijn kernchromatine en prominente nucleolen, ruim matig tot intens basofiel cytoplasma, enkele primaire granulen en vacuolen kunnen aanwezig zijn

- promonocyten: meer onregelmatige kern, met licht geplooide kern, minder basofiel cytoplasma, soms meer duidelijke korreling

- monoblasten MPO-negatief, NSE-positief

- hemofagocytosis geassocieerd met t(8;16)(p11;p13)

andere

1. Immunofenotypering

  - variabele expressie van myelo´de merkers (CD13, CD33, CD117), vaak expressie van monocytaire merkers (CD14, CD4, CD11b, CD11c, CD64, CD68, CD36, lysozyme)

2. Cytogenetica / moleculaire diagnostiek

  - geen specifieke cytogenetische afwijkingen

3. Prognose

  - vaak agressief klinisch verloop

informatie 1

- man, 64 jaar

- kliniek: vermoeidheid, dyspnee d'effort, anorexie, vermagering (-7kg), recidiverende koortsepisodes, nachtzweten

- Hb: 10,6 g/dL; WBC: 16,6 x 109/L; blpl: 336 x 109/L

- morfologie: PB: blasten 8%, relatieve (50%) en absolute (8,3 x 109/L) (pro)monocytose; BM: blasten 38,7% op ANC en (pro)monocytose 53,0%, passend bij AML M5b (indien primair)

- Immunofenotypering: CD13+, CD33+, cyMPO+, HLA-DR+(sterk), CD15+, CD14+, CD11b+. CD34-

- botboorbiopsie: CMML

- cytogenetica: negatief voor de onderzochte fusiegenen; karyotype: trisomie 8

illustratie

 
  perifeer bloed
   
  beenmerg
     
  andere kleuringen
 

 

 

 

 

informatie 2  

illustratie

 
  perifeer bloed
         
  beenmerg
         
  andere kleuringen
 

 

 

 

 

terug


Acute  erytro´de leukemie

beschrijving

- vnl. een erytro´de populatie

- 2 vormen obv. aan(af)wezigheid van myelo´de component: erytroleukemie en pure erytro´de leukemie.

beschrijving A:

Erytroleukemie(erytroid/myelo´d): ≥ 50% erytroblasten van ANC, ≥ 20% myeloblasten van de NEC

- komt vnl voor bij volwassenen

- 5 - 6% van AML - patiŰnten

kliniek

- cfr. kliniek AML

- de novo of secundair aan MDS

cytologie

- anemie en perifere normoblasten

- alle maturatie stadia vertegenwoordigd, vaak linksverschuiving, vaak dysplasie (bv. megaloblastisch)

- myeloblasten kunnen MPO - positief zijn

andere

1. Immunofenotypering

  - myelo´de merkers (CD13, CD33, CD117) positief in myeloblasten, erytroblasten positief met glycophorine A en haemoglobine A

2. Cytogenetica / moleculaire diagnostiek

  - geen specifieke cytogenetische afwijkingen

3. Prognose

  - vaak agressief verloop

beschrijving B:

Pure erytro´de leukemie: ≥ 80% erytroblasten van ANC

- zeer zeldzaam

kliniek

- cfr. kliniek AML

cytologie

- anemie en perifere normoblasten

- nauwelijks myeloblasten component.

- blasten zijn negatief voor MPO

andere

1. Immunofenotypering

  -  glycophorine A en haemoglobine A positief, myelo´de merkers (incl. MPO) negatief

2. Cytogenetica / moleculaire diagnostiek

  - geen specifieke cytogenetische afwijkingen

3. Prognose

  - vaak agressief verloop

informatie 1

- vrouw, 69 jaar

- kliniek: anemie, anorexie en vermagering (-12 kg)

- Hb 8.2 g/dl; WBC 4.1 10x9/l; Blpl 132000

- morfologie: evolutie naar AML M6b? (FAB) en acute erytro´de leukemie (WHO). Erytroblasten 58,2% van ANC (37,6% vroege erytroblasten en 20.6% late erytroblasten) met aanwezigheid van dyserytropo´ese. Myeloblasten 0,6% van de NEC

- immuunfenotypering (myeloblasten): CD117+, CD13 zeer zwak, HLA-Dr+, CD56+

illustratie

 
  perifeer bloed
         
  beenmerg
  andere kleuringen
     
informatie 2  

illustratie

 
  perifeer bloed
         
  beenmerg
         
  andere kleuringen
 

 

 

 

 

terug


Acute megakaryoblasten leukemie

beschrijving

- ≥ 50% van de blasten zijn van megakaryocytaire origine

- FAB: AML M7

- 3 - 5% van AML - patiŰnten

kliniek

- cfr. kliniek AML

- hepatosplenomegalie is onfrequent behalve bij kinderen met t(1;22) associatie,

- bij kinderen soms ook radiografische evidentie van lytische beenletsels

cytologie

- cytopenie, vaak trombocytopenie

- megakaryoblasten: variabele grootte, met ronde, licht irreguliere gekliefde kern met fijn chromatine en enkele nucleolen. Het cytoplasma is basofiel, vaak agranulair met vaak blebs. De blasten kunnen occasioneel in clusters liggen

- circulerende dysplastische trombocyten, micromegakaryocyten, megakaryoblast fragmenten kunnen voorkomen

- soms hypogranulatie van de neutrofielen

- vaak dry-tap tgv extensieve BM-fibrose

- MPO negatief in de megakaryoblasten

andere

1. Immunofenotypering

   - positief voor megakaryocytaire/trombocytaire merkers: CD41 en/of CD61, evenals CD36, minder frequent CD42

  - evt. positief voor myelomonocytaire merkers: CD13, CD33

  - vaak negatief voor TdT, CD45 en HLA-DR

2. Cytogenetica / moleculaire diagnostiek

  - soms associatie met t (1;22)(p13;q23) bij kinderen, vnl als <1 jaar

3. Prognose

  - ongunstige prognose

NB/ Variant acute myelo´de leukemie/transiŰnte  myeloproliferatieve ziekte bij het Down  syndroom. Syndroom van Down is voorbeschikkend voor AML, meestal type akute  megakaryoblasten leukemie. Bij sommige patiŰnten treedt er spontane remissie op.
informatie 1

- jongen, 2 jaar

- kliniek: moe, anorexie, bleek,  6 dagen koorts (> 39░C), splenomegalie en ecchymosen/petechiŰn

- Hb 5.1 g/dL; RBC 1.79 x 109/L WBC 6.7 x 109/L; Blpl 6 x 109/L

- morfologie: minder representatieve punctie: myelofibrose? AML M7 met onderschatting blastenpercentage door perifere bijmenging? MDS? niet-hematologisch? Blasten in beenmerg: 5.7% tot 9.3%

- immuunfenotypering (blasten): geen argumenten voor AML M7 of leukemische blasten

- botboor: maligne, ongedifferentieerd tumoraal proces (geen definitieve diagnose!)

- cytogenetica: 54, XY:  t(1;22)(p13;q13); (MAL-OTT fusiegen) (=frequent bij AML M7), +2, +5, +7, +19, +21, ADD(Y)(q12)

illustratie

 
  perifeer bloed
  beenmerg

 

 

 

informatie 2

- meisje, 18 maanden (Marroko)

- kliniek: reeds 2 maanden anemie, ecchymosen onderste ledematen en koorts

- Hb 10.2 g/dL; RBC 3.48 x 109/L WBC 4.4 x 109/L; Blpl 73 x 109/L

- morfologie: AML M7 (DD mergvreemd) (FAB) en acute megakaryoblasten leukemie (WHO) met 86.7% blasten in beenmerg (in clusters)

- immuunfenotypering (blasten): CD41, 61 en 42b partieel. CD33+, CD56 sterk en CD13 partieel

- botboor: niet representatief

- cytogenetica: klonale, niet-specifieke afwijkingen

illustratie

 
  perifeer bloed
 

 

   
  beenmerg

 

 

 

  andere kleuringen

 

 

 

 

terug


Acute basofiele leukemie

beschrijving

- vnl. een basofiele differentiatie

- < 1% van AML - patiŰnten

kliniek

- cfr. kliniek AML

- organomegalie, cutane infiltratie, lytische botletsels, hyperhistaminemie gerelateerde symptomen

cytologie

- blasten met een hoge N/C - ratio, met ronde/ovale kern, fijn kernchromatine en enkele nucleoli, basofiel cytoplasma met wisselend aantal basofiele granulen

- tolu´dineblauw positief,  MPO en niet-specifieke esterase negatief

andere

1. Immunofenotypering

   - positief voor myelo´de merkers (CD13, CD33), CD34, HLA-DR. CD9 positief en soms TdT positief, negatief voor specifieke lymfo´de merkers

2. Cytogenetica / moleculaire diagnostiek

  - geen specifieke cytogenetische afwijkingen

3. Prognose

   - ongunstige prognose

informatie 1  

illustratie

 
  perifeer bloed
         
  beenmerg
         
  andere kleuringen
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

informatie 2  

illustratie

 
  perifeer bloed
         
  beenmerg
         
  andere kleuringen
 

 

 

 

 

terug


Acute panmyelose met myelofibrose

beschrijving

- fibrose van het BM

- zeer zeldzame vorm

kliniek

- constitutionele symptomen: algemene malaise, moeheid

- snelle klinische evolutie

cytologie

- pancytopenie

- frequent dysplastische veranderingen in de myelo´de lijn

- beenmergaspiraat: dry tap

- botbiopt is hypercellulair met hyperplasie van alle lijnen, frequent dysplastische veranderingen in de megakaryocytaire reeks

andere

1. Immunofenotypering

   - myelo´de merkers (CD13, CD33, CD117 en MPO) kunnen positief zijn, positieve megakaryocytaire merkers (CD41, CD61 factor VIII)

2. Cytogenetica / moleculaire diagnostiek

  - geen specifieke cytogenetische afwijkingen, frequent aantasting van chromosomen 5 en/of  7

3. Prognose

   - ongunstige prognose

informatie 1  

illustratie

 
  perifeer bloed
         
  beenmerg
         
  andere kleuringen
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

informatie 2  

illustratie

 
  perifeer bloed
         
  beenmerg
         
  andere kleuringen
 

 

 

 

 

terug


Myelo´d sarcoma

beschrijving

- een gelokaliseerde tumor massa van myeloblasten of onrijpe myelo´de cellen extramedullair of in het beenmerg

kliniek

- ontstaat de novo/ gelijktijdig met AML/MPD

cytologie

 

andere

1. Immunofenotypering

  - positief voor myelo´de merkers (CD13, CD33, CD117, MPO), CD43 positief, CD3 negatief

2. Cytogenetica / moleculaire diagnostiek

 - myelo´de sarcome is frequent geassocieerd met AML met t(8;21) of AML met inv(16). Monoblasten sarcoma is frequent geassocieerd met 11q23 afwijkingen

3. Prognose

   -

informatie 1  

illustratie

 
  perifeer bloed
         
  beenmerg
         
  andere kleuringen
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

informatie 2  

illustratie

 
  perifeer bloed
         
  beenmerg
         
  andere kleuringen
 

 

 

 

 

terug